Bu Uzmanlar Bi Acayip!

Bu Uzmanlar Bi Acayip!İvelin Mladenov

Bu sene YKS sınavına geç kalanların ve yaşadıkları hayal kırıklıklarını seyrettikçe inanın çok üzüldüm. Düşünsenize, yıllardır lise hayatınızın, o güzelim yıllarınızın tek ve yegane gayesi olarak lanse edilen ve empoze edilen, gerçekten bu şekilde olduğuna inandırıldığımız bir sınava beş dakika geç kaldığınız için alınmıyorsunuz ve belki de gençliğinizin en psikolojik darbelerinden birini alıyorsunuz. Birileri de çıkıp bu tarz sınavların hayati mahiyette bir sınav olmadığını ve gençlerin hayatına yön verme şeklinin böyle olamayacağını anlatmıyor. Bilmem bilir misiniz lakin bu tarz çok seçmeli sınavların mucidi Fredrick Kelly der ki, bu testler bilgi ölçmede ham, ilkel ve eksik. İnsanın da doğal olarak sorası geliyor, bu tarz sınav sisteminde diretenler bu sınav türünü icat eden ve hayatının pişmanlığını yaşayan Fredrick Kelly’den daha mı iyi biliyorlar?

Bir de malumunuz, YKS öncesi olduğu gibi LYS öncesi de sözüm ona uzmanlık görüşü belirten psikiyatrist veya rehberler var. Dinlediğin zaman sanki alemin metafizik meselelerini çözmüşler, kendilerini aşmışlar ve tek yapmaları gereken bu ilkel sınavlar konusunda görüşler beyan etmek. Geçenlerde bunlar aklıma takıldı ve biraz inceleyelim dedim arkadaşlara, bu Frödlar, Yunglar, Maslowlar, Jamesler neler diyor diye

Birkaçına beraber göz atalım.

Uzman nasihatı: Sınavda sadece o anı düşünün.

Bravo! İnan söylemesen öyle yapmazdı gençler. Onlar zaten Survivor’ı düşünüyor sınavlarda veya kim kiminle evlenecek diye o yüzden başarısız oluyorlar, yoksa emin olun sizin veya sistemin herhangi bir suçu yok! Dedim ya, senin dediğin o anı düşünseler belki hepsi de ilk bine girer!

Bir anekdot geldi aklıma. The Beatles müzik grubunun üyelerinden ünlü şarkıcı John Lennon anlatıyor.”Ben çocukken annem bana hep hayatın anahtarının mutluluk olduğunu anlatırdı. Okula gitmeye başladığım zaman, sınavda bana ‘Büyüyünce ne olmak istiyorsun?’ diye sordular. Ben de onlara ‘Mutlu olmak istiyorum’ diye cevap verdim. Onlar bana, soruyu anlamadığımı söylediler. Ben de onlara, hayatı anlamadıklarını söyledim.”

Sevgili psikiyatrist veya rehber hoca ( eminim çoğunuzun bu anekdottan haberi yoktur ) sadece şu cevabı hayatınıza düstur edinerek gençlere nasihatler etseniz inanın hayatınızın en büyük başarısını elde edersiniz. Neyse, işinize karışmayalım. Bize sağ kalanlar yetecek inşallah!

Bırakın genci istediğini düşünsün! Kimse ona ne düşüneceğini öğretmesin, şayet öğretecekse de nasıl düşüneceğini öğretsin sadece! Sınav esnasında illa bir şey düşünecekse de YKS-LYS denilen sınavlara ihtiyacı olmadan dünyada kabul alabileceği üniversiteleri ve kariyer planlaması yapabileceği sağlıklı ortamı; ezberledikleri ve unuttukları ile değil, yaptıkları ve yapabilecekleri ile yürüyebileceği bir yol düşünsün, yeter! Ne oldu, olmaz deyip duruyorsun sanki uzman arkadaş! Neden olmasın, olur, hem de bal gibi olur! Sizlerin olmaz dediklerini olur kılanlar zaten güzel ve başarılı işler yapabilmekteler. Olmaz diye diye gençleri öğretilmiş çaresizliğin kucağına atmayınız.

Uzman nasihatı: Sınav süresini son dakikaya kadar kullanın!

Ben de diyorum ki, gerek yok, kullanma kardeşim. Hatta sınav süresini komple kullanma. Kalk ve çık git. Sen o sınav süresince zaten Sofya’ya ulaşmış ve kaydını yapmış olursun. Hem istediğin hem de SYBS olmadan direk denklik alabileceğin bir bölüme.

Uzman nasihatı: Yeter ki soruyu okuyun, çünkü çoğu sorunun cevabı içindedir!

Benim sorum da şu, madem cevabı içinde ise bu soruları ne diye soruyorsunuz ki çocuklara? Saklambaç mı oynayacaklar sorularla bunlar! Şayet amacınız bilgisini ölçmekten ziyade dikkatini ölçmek ise ( ki bu sınavlar bilgi de ölçmez ayrı dava) o zaman bi doktora götürün. Bu konuya dair basit ve etkili testler var zaten, yani YKS veya LYS ihtiyacınız yok bu işlem için. Aynı şekilde, çocukların dikkatini ölçmek için yıllarca dershane veya sağa sola yollamanıza, strese sokmanıza gerek yok çocukları!

Uzman nasihati: Akla gelen ilk şık doğrudur! İşaretleyin.

Evet, bence de. Bulgaristan!

Uzman nasihatı: Sınavda her soruya şans tanıyın.

Adama sorarlar, bu soruyu hazırlayanlar ve onlara şans tanıyın diyenler bu çocuklara hangi şansları tanıdılar? Ha evet, son YÖK yönetmeliği diyorsanız doğru, iyi bir çalışma. YKS-LYS olmadan da okuyabileceklerini kastediyorsunuz. Gerçekten iyi bir gelişme. O zaman yayın etrafa bu imkânı ki tüm gençler haberdar olsun. Nasıl olsa Türkiye’de bırak özelde devlet üniversitelerinde bile okusa aynı parayla Bulgaristan’da okur ve dünyaca geçerli diploması olur.

Uzman nasihatı: Önce kendinizi tanıyın sonra tercih yapın!

Sanki yıllardır yani YKS-LYS öncesi bu çocuklara kendini tanıma şansı tanındı veya bu konuda yardımcı olundu. 10 yıldır sen boş ver biz düşünürüz senin yerine denilen çocuklardan kendilerini tanımaları isteniyor. Artı bu zor bir mesele zaten. Taaa 2300 sene önce bunu Eflatun mağaranın girişine yazmış kendini tanı diye, yeni bir şey söylüyormuş havası estirme çocuklara. Kolay olsaydı bu kendini tanıma meselesi 2300 yıldır epeyce yol almış olurduk ve sen de bugün hala bunu söyleme gereği duymazdın.

Yani arkadaş, bu yağmur sonrası şemsiyevari nasihatler artar gider. Benim de Google tarayıp bu tarz saçmalıklarla zaman kaybetmeye hiç niyetim yok zaten. Benim diyeceklerim kısa ve özdür, o da şudur:

YKS, LYS ve bu sınavlara girecekler, doğru tercihler, sınırlamalar, kontenjanlar, ilk yüzbinler, son altmış binler, mecburiyetler, roller ve şekiller….Bunlar uzar gider. Ben mi ne diyorum? Dünyadaki ilk binde olun diyorum! Hedefiniz yüksek olsun, hem de YKS-LYS’ye ihtiyacınız olmadan! Hatta dünyada ilk yüzde olan kurumlardan çift diploma imkânını kullanın! Biraz gezin, görün, düşünün, provoke edin kendinizi, talep edin ki talebe olmanın hakkını verin!

Yani genç arkadaşım, uzan çimlere ve gökyüzünü seyrederken Bulgaristan’da istediğin ve sevdiğin bölümü okumanın hayalini kur ve hazzını yaşa! En azından bunu yapmana kimse engel değil ve olamaz da.

Ve unutma! Psikiyatristler, rehber hocalar, dershane veya özel hocalar…Adı değişen ama işlevi aynı kalan kişi ve kuruluşlar hep devrede olacaktır. Sen devreni bunlara kapat çünkü hiçbiri bir gün çıkıp da bak şu da var, bu da var diye size ülke dışı seçenekler sunmayacaklardır. Ama senin artık haberin var bu imkânlardan, değil mi?

Hayat senin, rotasını sen belirle!

İvelin Mladenov

 

Bulgaristan’da Üniversite | Bulgaristan’da Eğitim